'Dresden' klasse lichte kruiser.

Moderators: Messalina, Tandorini

'Dresden' klasse lichte kruiser.

Berichtdoor Tandorini » 23 jan 2010, 17:06

Na de Königsberg in 1907,die een klasse op zichzelf vormde,bestelde de Duitse marine drie lichte kruisers van de 'Stettin' klasse en twee stuks van de 'Dresden' klasse. Officieel waren dit dus twee afzonderlijke klassen,maar ze leken onderling sterk op elkaar en op de Königsberg. SMS Nürnberg,Stettin en Stuttgard werden respectievelijk op de marinewerf in Kiel,de marinewerf in Danzig en de Vulcan werfin Stettin gebouwd en liepen in 1908 van stapel. De Dresden en de Emden volgden in 1908-09 bij Blohm & Voss in Hamburg en de marinewerf te Danzig. De schepen waren even breed als de Königsberg,maar hadden een drie meter langere kiel,die ze een iets betere stroomlijn gaf en iets meer speelruimte bood voor de installatie van de scheepsmachines. De schepen van de 'Stettin' klasse hadden als uniek trekje dat hun drie schoorstenen niet op gelijke afstanden van elkaar stonden. De Stettin had de meest vooruitstrevende turbines van de drie. Ze waren zo compact dat het schip 50% meer vermogen bezat dan de andere twee en twee knopen sneller liepen. De meeste Duitse kruisers hadden meer vermogen in huis dan werd opgegeven.
De beide 'Dresdens' zagen er beter uit met hun drie evenredig verdeelde schoorstenen en hun schonere flanken. De geschutsbordessen van hun voorgangers (Schwalbennester,zwaluwnesten) waren achterwege gelaten. De Emden was de laatste Duitse kruiser die werd uitgerust met triplex-pansiermachines. Deze relatief simpele stoommachines bleken achteraf een groot voordeel omdat het schip als eenzame raider tijdens de Eerste Wereldoorlog regelmatig verstoken was van technische ondersteuning. Wel moet worden opgemerkt dat de Dresden,het met turbines uitgeruste zusterschip van de Emden en het enige turbineschip van het Oost-Azië-eskader van admiraal graf von Spee snel genoeg was om de Britse kruisers van admiraal Sturdee te ontlopen tijdens de Slag bij de Falklandeilanden in december 1914. De Dresden ontkwam dus,terwijl de vrijwel identieke,maar met zuigerstoommachines uitgeruste Nürnberg door HMS Kent werdingehaald en vernietigd.,dankzij de ongelooflijke inzet van de Britse stokers.


De SMS Dresden.
Minder vuurkracht.
Het was duidelijk dat de Duitse kruisers,die vrijwel allemaal waren bewapend met 105-mm batterijen,qua vuurkracht niet waren opgewassen tegen hun Britse tegenhangers met hun 8-inch (152-mm) geschut.
De Dresden leidde een eenzaam bestaan. Het schip was bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog in West-Indië en voer daarop via Kaap Hoorn naar de Stille Oceaan,voegde zich bij SMS Liepzig en sloot zich aan bij het Oost-Azië eskader bij Paaseiland. De Dresden ontliep het voor Duitsland rampzalige treffen bij de Falklands en hield zich twee maanden lang schuil in de barre inhammen bij vuureiland. Met ernstige ketelproblemen voer het schip naar het verlaten Chileense eiland Mas Afuera,waar het op 14 maart 1915 door HMS Glasgow,HMS Kent en de bewapende koopvaarder Orama zwaar werd toegetakeld. Het schip lag vervolgens vleugellam in Chileense wateren. Terwijl over een staakt-het-vuren werd onderhandeld gaf de kapitein van de Dresden orders om het schip tot zinken te brengen.
De Emden was vlak voor de Eerste Wereldoorlog gestationeerd in Tsingtao,een Chinese haven in Noord-China waar Duitsland een gebruiksrecht had. Onder bevel van kapitein von Müller veroverde de Emden de nieuwe Russische hulpkruiser Rjasan en bracht hem naar Tsingtao,waar het schip werd omgebouwd tot een raider,de Kormoran. Intussen waren de marines van Groot-Brittannië en Frankrijk steeds vijandiger geworden en kon ook Japan elk moment aan de oorlog gaan deelnemen. Daarom vulde von Müller zijn bunkers en vertrok op 6 augustus met twee hulpkruisers om zich bij Von Spee's Oost-Azië eskader op de Marianen aan te sluiten. Daar werd besloten dat de Emden als eenzame raider in de Indische Oceaan op zoek moest gaan naar prooi.
Von Müller verliet Von Spee en voer op zijn gemak door de Nederlands-Indische archipel. Hij miste de aansluiting met een bevoorradingsschip in de buurt van Timor en moest zijn bunkers vullen vanuit een hulpschip. Op 27augustus trok de kleine kruiser door de Straat Lombok en voer de Indische Oceaan op. De Britten onderhielden een slechte radiodiscipline en Müller ontdekte al gauw dat er veel activiteit in het gebied gaande was. Tijdens de week die het langsvaren van Java kostte,werd een nep-schoorsteen geïmproviseerd om de Emden op een Britse 'Town' klasse kruiser te laten lijken. Een tweede bunker-rendezvous bij de noordelijke punt van Sumatra mislukte eveneens en werd op dezelfde manier opgelost als voorheen. Daarbij werden beide schepen bijna slachtoffer van de Britse kruiser HMS Birmingham.


De beide schepen van de 'Dresden' klasse,foto van de Emden,waren bewapend met tien enkele 105-mm SKL/40 kanons en twee 450-mm torpedolanceerbuizen die zich in de boeg onder de waterlijn bevonden. De eraan voorafgaande 'Stettins' hadden acht of tien 52-mm SLK/55 QF kanons.
Buitgemaakte kolen.
De Emden kon eindelijk de Indische Oceaan onveilig gaan maken en arriveerde op 10 september bij Ceylon. Onderweg werd slechts één Grieks vrachtschip buitgemaakt,maar dat was wel geladen met Britse kolen. Vervolgens voer de Emden van Colombo naar Calcutta en werd meteen beloond. De eerste prijs was het Britse schip Indus,dat eerst werd kaalgeplukt en daarna tot zinken werd gebracht. Vier andere schepen volgden snel,maar toen werd het aantal krijgsgevangen zeelieden een ernstig probleem aan boord. Een passerend neutraal Italiaans schip werd aangehouden en verzocht ze over te nemen. De Italiaanse kapitein weigerde,en waarschuwde vervolgens de Britse City of Rangoon. Die zond een algemene waarschuwing voor de raider uit,zodat Von Müllers positie nu ruwweg aan de Britten bekend was. Deze besefte dat hij snel moest maken dat hij wegkwam. Hij enterde de Britse Kabinga,bracht zijn meer dan 250 gevangenen daarop over en liet hem gaan.
Vlak bij de gevaarlijke ondiepte Sandheads maakte hij de lege kolenboot Trabbook buit. Om tijd te winnen,gebruikte hij geen springladingen om het schip tot zinken te brengen,maar zijn boordgeschut. Het kolenstof in de bunkers van de Trabbook explodeerde echter met zo'n enorme klap dat de Clan Matheson gealarmeerd werd en naderbij snelde om overlevenden over te nemen. Die werd op zijn beurt slachtoffer van de Emden.
Nu verliet Von Müller de rijke jachtgronden bij Calcutta en voer naar het zuidwesten,naar Rangoon. Daar hadden de Britten op gerekend en de Emden vond slechts een lege zee onderweg. Von Müller wendde de steven daarop naar het westen en ontliep ternauwernood de Hampshire.

Olie-installaties vernietigd.
Op de avond van 22 september naderde de Emden de kust van Madras tot op drie kilometer en schoot de omvangrijke olieterminal met zijn boordgeschut aan stukken. Op weg naar het zuiden nam de raider een kijkje in de havens van Pondicheri en Cuddalore,rondde de zuidpunt van Ceylon en arriveerde net op tijd bij de zuidpunt van Cap Conmorin om een rijke buit te onderscheppen. De Emden hield zes schepen aan,waaronder een vrachtschip vol eersteklas kolen.
De geallieerden verwachtten dan Von Müller zou terugkeren naar Nederlands-Indië en stuurden kruisers naar het gebied. Tot hun frustratie voer de Emden echter naar Diego Garcia,waar de bemanning het schip opknapte. Toen Von Müller kort daarop weer uitvoer,maakte hij zeven slachtoffers en zette toen koers naar het westen om te bunkeren bij de Nikobaren.
Een raider die door zijn voorraden heen is,moet tot elke prijs schade zien te voorkomen,en de volgende actie van Von Müller was dan ook niets minder dan roekeloos. Er was een oude Franse kruiser te Penang gesignaleerd. Met zijn vierde dummy-schoorsteen overeind verscheen de Emden in de vroege ochtend van 28 oktober op de rede. Daar bleek alleen de lichte Russische kruiser Zhemchug te liggen,die op korte afstand onder een dicht salvo van kanonvuur en torpedo's bezweek. Von Müller blies snel de aftocht,maar stuitte bij zijn vertrek op de binnelopende Britse pakketboot van de Glen Line. Hij wilde die aanhouden,maar werd onderbroken door een kleine Franse destroyer,de Mousquet van 300 ton. Die werd tot zinken gebracht met twaalf schoten op korte afstand terwijl hij een torpedoaanval uitvoerde.


SMS Dresden ligt voor de kust van het eiland Mas Afuera. In de val gedreven door HMS Kent en Glasgow en de bewapende koopvaardijkruiser Orama hees de kapitein de witte vlag,waarna de Britten het vuur openden. Terwijl de latere admiraal Canaris,toen nog luitenant,met de Royal Navy onderhandelde,bracht de kapitein het schip zelf tot zinken.

Het einde.
De Emden rondde de noordelijke punt van Sumatra en voer onder de kust naar het zuiden. De geallieerden maakten jacht op de raider,maar hadden ook veel capaciteit nodig voor de jacht op de Königsberg voor de Afrikaanse kust en het verplaatsen van grote aantallen troepen overzee. Von Müller verlegde daarop zijn werkterrein naar de ingang van de Rode Zee. Onderweg besloot hij om de belangrijke Britse kabel- en radiostations op de kokos-eilanden te vernietigen. Die actie zou hem fataal worden.
Er werd al enige tijd met zo'n aanval rekening gehouden en de uitkijkposten doorzagen de vierde schoorsteen al snel als dummy toen de Emden op 9 november verscheen. Om geen onnodige slachtoffers te maken zette Von Müller eerst vijftig man aan wal. Die waren vanaf dat moment gestrand,want de Emden moest meteen rechtsomkeer maken omdat ineens HMAS Sidney verscheen,een kruiser met 6-inch geschut. Het werd een ongelijke strijd. Na honderd minuten zette Von Müller zijn schip aan de grond. De helft van zijn bemanning was dood of gewond.

Specificatie.
Waterverplaatsing:
3590 ton standaard ; 4270 ton volbeladen.
Afmetingen: Lengte:117,9 m ; Breedte midscheeps:13,5 m ; Diepgang: 5,5 m.
Voortstuwing: (Dresden) stoomturbines van 8050 kW (10.800 as-pk) ; (Emden) triplex-pansiermachines van 10.810 kW (14.500 as-pk) ; twee schroefassen.
Prestaties: Snelheid:24 knp (44,4 km/u ; Vaarbereik (Dresden) 5000 km bij 14 knp (26 km/u) ; (Emden) 7000 km bij 12 knp (22,2 km/u).
Bewapening: Tien 105-mm kanons en twee 450-mm torpedobuizen.
Bepantsering: 50 mm.
Bemanning: 360.


Afbeelding

Het wrak van SMS Emden,dat na door HMAS Sidney's zwaardere geschut aan stukken geschoten te zijn,op een rif bij North Keeling is gezet. Meer dan 60% van de bemanning was intussen dood of gewond,maar de carrière van het schip was tot dan toe ongekend succesvol geweest. Op een reis van bijna 50.000 km had de Emden 16 Britse schepen tot zinken gebracht en voor vijf miljoen pond schade aangericht,ongeveer vijftienmaal de eigen bouwkosten.
NEC JACTANTIA NEC METU ("zonder woorden, zonder vrees")

Avatar:De Siciliaanse vlag,oorspronkelijk uit 1282,de triskelion (trinacria) in het midden,is van oorsprong een oud Keltisch zonnesymbool.


Avatar gebruiker
Tandorini
Generaal
Generaal
 
Berichten: 2759
Geregistreerd: 30 mei 2008, 23:18

Keer terug naar Oppervlakteschepen.

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers. en 2 gasten

cron