Het oorlogsdagboek 1914-1918 van Louis Lindemans

Moderators: Messalina, Tandorini

Het oorlogsdagboek 1914-1918 van Louis Lindemans

Berichtdoor Typhoon » 21 dec 2008, 18:15




HOM - Heemkundige bijdragen

Het oorlogsdagboek 1914-1918 van Louis Lindemans

De op deze site weergegeven delen van het oorlogsdagboek zijn slechts een eerdere willekeurige selectie van het geheel.

De integrale inhoud van het dagboek is, samen met ruime achtergrondinformatie, opgenomen in de publicatie
"Getuigenissen van «de andere oorlog». Opwijk-Mazenzele (en omstreken) 1914-1818" (2004).

1914

N.v.d.r.

Zaterdag 26 en zondag 27 september 1914 waren ongetwijfeld de meest memorabele dagen van de oorlogsperiode voor Opwijk.

In het kader van de derde een laatste uitval van het Belgisch leger uit de vesting Antwerpen, werd de noordkant van Opwijk als het ware gevangen tussen het Belgisch (Lebbeke, Dendermonde, Buggenhout,...) en het Duitse leger (Opwijk, Merchtem, Asse,...).

Op 't Eeksken staken de Duitsers, onder het voorwendsel van "Man hat geschossen", 10 huizen met stallen en schuur in brand. De huisraad en de oogst ging mee in de vlammen op. De mannelijke inwoners werden gevangen genomen en weggeleid naar Droeshout-Mansteen om gefusilleerd te worden. Frans De Keersmaecker werd doodgeschoten. Door toeval, maar ook door de vastberaden tussenkomst van Opwijkse gezagsdragers en andere vooraanstaande burgers, bleven de andere inwoners gespaard. Maar door die barbaarse houding van de Duitsers en de wrede gebeurtenissen (o.a. in Lebbeke) indachtig, hadden de Opwijkenaren nu zelf ervaren wat hun onder een Duitse bezetting nog kon te wachten staan.

In zijn dagboek verhaalt Louis Lindemans ons uitvoerig de gebeurtenissen van die dagen in Opwijk. Zijn relaas van vrijdag 25 september tot zondag 27 september 1914 zal opgenomen worden op een afzonderlijke site-pagina.

Louis Lindemans beschijft ook uitgebreid de verschrikkelijke oorlogsgebeurtenissen in Grembergen (waar zijn schoonfamilie de Waepenaert de Kerrebrouck woonde en waar zijn schoonbroer ook burgemeester was), de lotgevallen van zijn familie aldaar, alsmede het verblijf van de jongste kinderen Lindemans in Grembergen en vervolgens hun vlucht naar Holland.

Wij beperken ons hier tot de gebeurtenissen die, naar onze mening, het belangrijkste zijn voor Opwijk en Mazenzele.

Vrijdag 31 Juli 1914.

's Avonds, prijsuitdeeling in tegenwoordigheid van de geestelijke en wereldlijke overheden in het Pensionaat.

Bij het sluiten mijnen toespraak trok ik de aandacht der leerlingen op den angswekkenden toestand: Wij mogen ons aan alles verwachten. Hebt moed en bidt!

Zaterdag 1 Aug.

In den vroegen morgen luidt de noodklok: Algemeene mobilisatie.

Onze leerlingen vertrekken met de eerste treinen, opgepropt van soldaten die de Vlaamsche Leeuw zingen.

's Namiddags, per velo, naar Lede en Grembergen. Te Dendermonde krioelt het van soldaten, aangeslagen paarden, automobiles en vrachtwagens.

Dijnsdag 4 Aug.

Wij vernemen dat Duitschland laffelijk den oorlog verklaard aan België. Brief naar den Minister van Oorlog om het Gesticht ter beschikking van het Rood Kruis te stellen.

Paul teekent te Brussel zijn engagement als vrijwilliger.

Donderdag 6 aug.

Alle avonden, beevaart naar St. Pauluskapel door eene ingetogen, van dag tot dag, aangroeiende menigte mannen en vrouwen.

Zaterdag 8 aug.

Onze jongens met de onderwijzers en den Studentenbond, inrichting van Roodkruis in het Pensionaat.

Vrijdag 14 Aug. tot Zondag 16 Aug.

Dagen van koortsachtige onzekerheid. Vrees, onrust op alle gezichten. Tegensprekend nieuws in dagbladen. Ontzenuwing die 't onweer voorafgaat.

Zondag 16 Aug. groote boetprocessie te Opwijck.

Dynsdag 18 Aug.

Bloedige gevechten te Houthem S.Marg., Grimde etc.

Een Opwijckenaar (Erpels, Broevinck) sneuvelt in den namiddag te Oplinter. Een andere (Robberechts, Weyenberg) te Oplinter.

Vrijdag 21 Aug.

Van 's morgens vroeg, doortocht van duitsche troepen - vooral ruiters - (artill. Infant. en tros) langs Wolverthem, Merchtem, Droeshout, Baardeghem.

's Middags valt, onder onze oogen, een duitsche aëroplane in Karteloobosch (Assche). Gronan, een der vliegers, gedood en ter plaatse begraven. Zonneklips.

Zaterdag 22 Aug. (IJselijke moordingen te Dinant en Tamines).

Verdere doortocht van duitsche troepen (caval.) over Droeshout. E.H. Van Gestel meegenomen als gijzelaar, doch spoedig losgelaten. Ik ontmoet de eerste D. aan den Bareel.'s Avonds eene patrouille belgische chasseurs in het dorp.

Zondag 23 Aug.

's Morgens, aankomst van een groep Uhlanen in het dorp. Op het punt krijgsgevangenen gemaakt te worden door belg. cyclisten, worden zij in de Neerveldestraat te recht gewezen door eene onvoorzichtigen boer (Van den Broeck) en nemen eene andere richting. Zij worden nochtans achtervolgd door chasseurs cyclisten in de Nieuwstraat en laten eenige wapens in handen der Belgen. Eene vrouw gekwetst. Groote opschudding in het Dorp.

's Avonds keert eene duitsche patrouille over het Dorp terug, juist toen de S. Paulusprocessie op het kerkplein geknield is. Er wordt besloten de publieke processiën te staken, en dagelijks den Rozenkrans in de kerk te bidden.

Maandag 24 Aug.

Te Opwijck, en in gansch het payottenland, algemeene panique (la panique de la S. Barthélemy ofte de Vliegende Maandag). Rond den middag stormen honderden menschen het dorp binnen: Men zegt dat de duitschers overal het mannenvolk meenemen ! ..

Alleman op vlucht naar Buggenhoutbosch en Klein Brabant... Onvergetelijk schouwspel. Moedig gedrag van veldwachter Jan Hermus, die tegen stroom op, per velo naar Assche snelt om te zien wat er eigenlijk is... In de verte dondert het kanon te Wolverthem.

Dijnsdag 25 Aug.

's Namiddags, in de Statiestraat te Opwijck, aankomst per automobiel, van Gen. De Coene (van de garde-civique) ,,tout chamarré ,, d'or'', met baron de Dieudonné, als stafofficier. Chasseurs éclaireurs (met den trein toegekomen uit Dendermonde) doen een verkenning langs den Broevinck: Veel bluf...

Donderdag 27 Aug.

Den ganschen dag, doortocht van patrouilles (Uhlanen op de Clei, belg. chasseurs te peerd en chass. éclaireurs in het Dorp.

E. H. Walgrave, op valsche beschuldiging van een ellendeling, wordt naar Dendermonde geroepen. Weinig hoffelijk gedrag van den belg. off. (garde-civique?) te Dendermonde. E.H. Walgrave wordt den zelfden dag losgelaten.

Te Schiplaken sneuvelt Jan Francis Willems, van Droeshout (2e reg. carabiniars). Rust met 70 andere op het kerkhof van Schiplaken.

Vrijdag 28 Aug.

Canonnade in de richting Mechelen. (Slag van Haacht).

Eene patrouille uit het escadron Marie-Henriette (g. civ.)in het Dorp. Zij zijn slecht gewapend. Een hunner heeft noch degen noch revolver... Zij hebben slechts een ellendig kaartje uit den kleinen treinboek en vragen naar den weg op het Gemeentehuis.

Zij doen demi-tour... op de Merchtemsche grens, als men ze waarschuwt dat 3 of 4 duitschers in de naburige ,,helle'' legeren: ,,Nous avons comme consigne de ne pas quitter la grande'route''.

Maandag 31 Aug.

Romain Vereertbrugghen en Ern. Abbeloos, die de gevechten in de omstreken van Grimbergen van nabij willen volgen, worden door de D. als spionnen aangehouden.

2e vlucht van Meester Hofman met Stienen Thoen...

Dynsdag 1 Sept. (Sedandag)

Doortocht van duitsche en belgische patrouilles in het Dorp.

Ronde de noen, gevecht tusschen Duitschers (Kruis L. Heer Eeksken) en belg. chasseurs te peerd (Statiestraat).

Gevecht op Koutermolen (Merchtem). Een belg, Alfred Savoie, Charleroi) doodgeschoten en langsheen de baan begraven.

Woensdag 2 Sept.

's Voormiddags, doortocht van eene patrouille van circa 50 duitschers.

's Avonds, rond 5 uren, trekken door het Dorp, 250 benauwde duitsche infanteristen, met een 22-tal kanonnen. Deze D. troepen kwamen van Molhem, en botsten bijna op B. cavalerie te Droeshout. Zij nemen positie in de Heirbaan terwijl hunne pionieren in de statie, de sémaphoren doen in de lucht springen. De statiechef M. Ocula blijft koelbloedig op zijnen post, en de telegraphieert en telefoneert tot op het laatste oogenblik: ,,ze zijn daar!'' Teleegraaf- en telefoonstelsels (10.000fr. schade) worden dadelijk door de D. stukgeslagen, en de geldkast opengebroken. Geen mensch op straat. Niemand weet wat die ontploffingen beduiden. Stukken ijzer vallen op de huizen van het dorp en in den hof van de pastorij.

's Avonds (8 uren) trekt de gansche bende, somber en sprakeloos, naar de richting Merchtem terug.

Donderdag 3 Sept.

's Namiddags, doen de D. den toren springen van Mazele (omstandig verhaal door Past. Mazele).

De torens van Baardeghem, Moorsel, Meldert, Molhem en Bollebeek vernield of beschadigd. De D. bedreigen die van Assche en Droeshout met hetzelfde lot.

Vrijdag 4 Sept. (Gedurige Aanbidding te Opwijck).

's Nachts op de Groote Kasseide en door Buggenhout bosch, groote aanvoer van D. troepen met artillerie.

D. vernachten te Nijverseel ('t Luik, herberg De Man) en verzwijgen hun plan van wraak tegen Lebbeke (waar menige D. door Belg. soldaten neergeschoten werd) niet: ,,Opwijck braaf, Merchtem slecht, Lebbeke zeer slecht!''.

Zaterdag 5 Sept.

Talrijke vluchtelingen uit Lebbeke, halfdood van schrik, in Opw. Rond den avond komt een vrouwken uit het begijnhof van D. bij ons aan. Het arme schaap wist niet waarheen. Op den wegwijzer aan den Plaisanten Hof had zij Opwijck gelezen, en zij herinnerde zich dat de zuster van den burg. van Gr. daar getrouwd was, en daarheen ging ze. Ze bracht ons de akelige tijding van de verwoesting van D., en tezelfde tijd de blijde tijding van den keus van den nieuwe paus, die ze 's morgens in ,,Bien Public'' vernomen had. Ik zond aanstonds een briefje naar de sacristie: Annuntio vobis gaudium magnum. Habemus pontificam R. Card. della Chiesa, qui sui nomen imposuit Benedictus XV. En dien zelfden avond nog, vr den Rozenkrans, wordt van uit den predikstoel het blijde nieuws aangekondigd.

Dezen namiddag (tusschen 4 en 6 uren) trekken D. troepen langs Droeshout, waar ze aan de pastorij vertoeven, naar Merchtem.

1e en 6e Div. Belg. leger naar den linkeroever der Schelde verplaatst.

Zondag 6 Sept.

Opw. vol vluchtelingen. Overigs alles rustig.

De D. pogen vruchteloos eene brug te leggen over de Schelde te Baasrode-Moerzeke.

Treinmateriel uit Dend. per ijzeren weg naar Brussel.

Maandag 7 Sept.

Gevechten te Puurs, Sint-Amands, id. te Quatrecht-Melle waar de belg. vrijwilligers voor 't eerst in 't vuur gaan. Gansch den dag, doortocht van D. troepen, langs Droeshout, uit Mechelen, naar Aalst en Gent.

Een belg. gereformeerde kanonnier, Van den Broeck, brengt nieuws van Paul, welken hij 's vrijdags in Antwerpen ontmoet had.

Dijnsdag 8 Sept. (O.L.V. Geboorte)

Duitschen op het kerkplein na de 2de mis.

Belg. patrouille chasseurs te paard, met onzen oud-leerling, wacphpeester Celis aan 't hoofd, in het Dorp rond den middag. Duitschen, langsheen de gr. kasseide, met roofbuit uit Dend. en Lebbeke, trekken naar Assche.

Te Lebbeke walgelijke braspartijen in den wijnkelder van burg. Dubois.

Woensdag 9 Sept.

's Morgens eene patrouille hulanen op 't Kerkhof.

1 ure: 5 duitschers trekken door het Dorp. Hunne ransels en 2 onder hen liggen op eenen boerenkar, nevens welke een oud brabantsch boerken treurig voortslentert. Eene patrouille chasseurs te peerd komt onverwachts uit de Bochtbaan. De D. aangevallen en gevangen genomen in de Heirbaan (huis Van Doorslaer-Van Haverbeke). Laffe poging van een der gevangenen. Het br. boerken ('t was Rietje Van den Eyende, een oud leerl.) komt triomfantelijk in het Dorp terug, ,,na livrancie''.

Begin van den 2de grooten uitval van de B. uit Antwerpen: Aarschot en Dendermonde hernomen door de B.

Donderdag 10 Sept.

Gansch den dag grof geschut richting Wolverthem (Slag van Wygmaal en Kesselloo).

3 kleine D. patrouilles, op weg naar D. aan het huis van den burgemeester. D. ruiters op de groote kassei trekken naar D. en komen 's nachts terug.

Wij vernemen dat onzen kozijn Mertens-Van de Velde, van Koutermolen (Merchtem), door de B. ten onrechte verdacht, door hun gevangen is genomen en zijnen molen in brand gestoken.

Vrijdag 11 Sept.

Men vertelt dat de D. voorgoed op de Marne zijn achteruit geslagen.

Geschut (Slag van Over de Vaart, Wackerzeel, Hambosch).

Zaterdag 12 Sept.

D. patrouilles op Nijverseel.

De 2de B. Divisie verslagen te Rotselaar en te Wespelaar.

Zondag 13 Sept.

12 uren. D. ruiters trekken door het Dorp, in de richting van N. Hun zonderlinge uniform verwekt de aandacht. Welweters vertellen dat het Russen zijn, te Baasrode ontscheept!!

Het B. leger trekt terug op Antwerpen.

Men verneemt dat de D. door de bondgenooten tot op de Aisne teruggeslagen zijn. Adieu Paris!

Het doel van den 2de uitval uit Antwerpen wordt nu klaar.

Maandag 14 Sept.

's Morgens hevige ontploffing: de brug van Denderleeuw door de B. opgeblazen.

Veel volk in de Sint-Paulusmis.

In den namiddag verschijnen 6 belg. chass. te paard in het Dorp, de laatste die wij zagen! Een hunner wordt bij ons de handen vol boterhammen en vleesch gevuld.

Eindelijk nieuws uit Grembergen (waar onze kinderen verblijven). Marie De Vos (gezegd Marie de Koeter) te Dendermonde met een bootje overgezet, is tot hier geraakt.

Dynsdag 15 Sept.

D. legeren bestendig op Droeshout (Bareel), terwijl de B. Buggenh.bosch bezetten. Burgers gedwongen loopgraven te delven op Droeshout vluchten naar Kravaalbosch.

Burgem. van Opw. en pastoor van Droeshout worden door eene patrouille cyclisten naar den Bareel gebracht bij den pruisischen hoofdman.

Pastoor en burg. van Mazele worden insgelijks opgeëischt. Doch daar beiden op vlucht waren, worden de 2 schepenen tot 's anderen in hechtenis genomen.

Woensdag 16 Sept.

21/2 u. Duitsche patr. van 30 man in het Dorp.

4 u. Groote doortocht van D. troepen (met kanonnen) op de Gr. Kassei.

Opeischen van wijn bij pastoor van Dr.

's Avonds (6 uren) Kanongebulder richting Dend. en Gr.

Donderdag 17 Sept.

Doortocht van D. troepen door Opw. en Dr. naar Dendermonde.

Den ganschen namiddag, tot den laten avond, kanongebulder richting Dendermonde.

Pastoor van Dr. bedreigd (telefoondraad).

De molen Van Ingelgem te Mazele verbrand.

Slag voor Dendermonde (61/2-81/2 's avonds)

De D. 's avonds teruggeslagen op Opwijck (5 ch.).

Talrijke D. van Denderm. terugkomende vernachten (nacht 17-18) op de Provinciebaan, namelijk op de verlaten hoeve van Frans De Smedt-Verbelen.

's Avonds en 's anderendaags, aankomst op wagens en karren van talrijke gekwetsten uit Dend. te Droeshout. De pastoor van Dr. stelt voor deze naar het Rood Kruis (Pens.) te Opwijck over te brengen. Doch de D. betrouwen het spel niet, en verkiezen eindelijk hunne gekwetsten naar het veldlazaret van Wemmel te vervoeren.

Vrijdag 18 Sept.

De achteruitgeslagen D. maken loopgrachten op Droeshout.

Nieuwe bedreigingen tegen de pastoor van Dr.

Het B. leger doet verkenningen tot op Nijverseel.

Twee délégués uit Gr. vragen op Nijv. nieuws over onze familie, dat ze 's avonds overbrengen naar Gr.

Kapitein Vertommen en een andere, per motocycle, komen tot op het Eeksken van de bifaercatie van den IJzeren Weg, en bestatigen dat het pensionaat, met het roodkruisvaan ten top, nog recht staat, en brengen dit nieuws ook te Gr. over.

Zaterdag 19 Sept.

Ongenadige regen den ganschen dag.

E.H.Pastoor Dr., met de dood bedreigd, vlucht, in boer verkleed, langs 't hof ten Eeken naar Opstal, en verder naar Holland.

D. kamperen te Nijverseel.

Zondag 20 Sept.

Pastoor van Opw. (welke de D. nemen voor de past. van Dr. beticht draadlooze snelberichten te verzenden), aangehouden juist voor de Hoogmis en meegenomen naar Dr. Bareel, waar buiten aan eene herberg, de D. hauptman zetelt: ,,M. le Curé, vous êtes mon prisonnier''. Blijft gevangen tot 2 uren. Een aéroplan verschijnt in de lucht. De D. kramen op, en de pastoor, langs een zijwegsken, trekt terug naar Opw.

Ver geschut in het Zuiden (Reims).

Oorlogscorrespondenten van ,,The Times'' wagen zich per auto op de Dendermondsche baan, tot aan de grens Opwijck-Lebbeke. Door eene D. patrouille verrast, nemen zij spoedig de vlucht.

Maandag 21 Sept.

De D. legeren bestendig te Droeshout.

Een karreken, voortgestooten door 4 D. rijdt voorbij. Daarop pastoor van Mazel, met zijne getuigen. Zij trekken naar den krijgsraad van Meysse (Ophasselt). De D. bandiet, die den 6de Sept. op de pastorie wijn had opgelicht, wordt veroordeeld. Bravo, Mazel!

Dynsdag 22 Sept.

Op bevel van koning Albert photographieert men de puinen van Dendermonde.

Duitschers op Dr. Belgen in Bugg., Lebbeke etc.

Botsing tusschen D. en B. patrouilles tusschen Opw. en Lebbeke.

Onze dapperen kozijn L. Van Bever, krijgsgevangene, ontsnapt te Br. en trekt terug naar het front (Antw.).

Woensdag 23 Sept.

Op bevel van de D. vlucht het mannenvolk van Wolverthem en omstreken.

De D. kamperen tot nabij het Klooster, en zwerven 's avonds in het Dorp.

Donderdag 24 Sept.

Sensationeel nieuws, - gansch valsch, - aangebracht door den facteur Leflot (?), zooveel te gemakkelijker aanvaard daar we sedert weken zonder eenig nieuws zijn.

.. Bouchez brengt ons, - in hare kous verborgen - eenen brief van Paul, en verder nieuws uit Grembergen.

Canonade richting Waelhem.

Elke avonden komt hier een vliegtuig uit Antwerpen boven.

Vrijdag 25, zaterdag 26 en zondag 27 september 1914

Maandag 28 sept.

Begin van het offensief der D. tegen Antwerpen.

Begin van het bombardement van Grembergen (uit Appels-Zand, Lebbeke-Vondelbrug en Baesrode-Keure).

In Opw. is nu alles rustig. De D. zitten meer Noordwaarts in Buggenhout en in Londerzeel. Grof geschut langs Wieze en Dendermonde.

Een D. kranke (Gustave Radlag) aangedaan van eene dubbele pneumonie wordt door Dr. Speyer in het pensionaat gebracht, met peerd en voiture van Fr. De Smedt, door de D. aangeslagen.

's Avonds panique verwekt door eenen brief van L. Geeurickx (die achter den Dender zit), die beweert dat Opw. gaat platgeschoten worden. E.H. Van Gestel stelt het volk gerust in de kerk, terwijl het kanon nu davert in de richting Steenhuffel en Liezele.

Rond 9½ 's avonds. Onze gekwetsten, Alf. Daese, die in de loop van den dag door Z.E. Van Bavel berecht werd, sterft, omringd van onze familie en van de heeren van het Opw. Rood-Kruis. Wij hebben den armen jongen verzorgd en beweend, als ware hij ons eigen kind geweest.

Dijnsdag 29 sept. (St. Michielsdag)

Gansch den nacht en in den dag, hevige canonade langs Liezele, Buggenhout, 's avonds ook langs Dendermonde en Ternath. Nieuwe brandstichtingen in Dendermonde.

's Morgens veel D. op Droeshout kasseide.

Gevechten in Londerzeel (Nieuwhoven), en in Breendonck (een monument is daar reeds gedurende den oorlog opgericht): 61 B. soldaten (1e jagers, 12e Lin.) sneuvelen en worden ter plaatse begraven. Deze worden later door Juffr. Oriane ontgraven, en samen met andere lijken behoorlijk ter aarde gesteld: 63 op St. Jos. Londerzeel, 25 op het kerkhof van Breendonck. Brouwerij Van Roy en andere huizen van Steenhuffel beschoten en verbrand.

In Opw. alles rustig. De veldwachter Hermus begraaft op de plaats waar ze gevallen zijn (nacht 26/27 Sept.?), op 't Eeksken (hofstede Van Neyghem) Frans Vernimmen, van Moerzeke, Glos, en De Bock, en verscheidene andere (onder welke Sacré, briefdrager Berlare) in Buggenhout-Bosch.

's Avonds wordt door de heeren van 't Rood Kruis A. Daese in de doodkist gelegd. Ik omhels den lieven Doode in name zijner ouders...

Woensdag, 30 Sept.

's Nachts en den ganschen dag grof geschut richting Noord.

8 uren. Plechtige begrafenis van Al. Daese, gedragen door de jonge heeren van Rood Kruis (Jos Vereertbrugghen, Leo Buggenhout, Philemon Raes en Const. Lindemans). Lijkstoet gevolgd door de gemeenteoverheden en eene talrijke schare volk. In dien zelfden stoet, wordt het ontgraven lijk van den ongelukkigen Fr. De Keersmaecker aangebracht, gedragen door 4 zijner geburen, afgebrande menschen in hunne arme alledaagsche kleeding. E.H. Van Bavel doet de mis. Droeve, zeer indrukwekkende plechtigheid. Beide martelaren liggen neven malkander in een graf.

In het pensionaat worden 8 dwalende koeien van 't Eeksken aangebracht. Andere worden in naburige hoven opgenomen. Louis Aerts van 't Eeksken verblijft bij ons.

Duitsch krijgslazaret in het Gasthuis van Merchtem. Een vijftigtal gekwetsten (duitschen en eenige belgen) worden er verzorgd. Eenige zijn daar gestorven, tusschen dewelke een Duitsche officier. Brutaal gedrag van duitschen jegens hunne overledenen: ze smijten ze van de trappen. Duitsch kerkhof aan de kasseide naar Steenhuffel. De gesneuvelde Belgen rusten op het kerkhof van Merchtem. Talrijke wagens met gekwetsten werden deze dagen over Opw. naar Merchtem en Brussel vervoerd.

Donderdag 1 Oct.

In den nacht 30 Sept.-1 Oct. doen de D. vruchtelooze pogingen om over de ondermijnde brug van Dendermonde den linker Scheldeoever te bereiken. De 1e mijn ontploft niet, maar de 2e doet brug en duitschers in de lucht vliegen: 't was een prachtig gesternde nacht.

Slechts vandaag kunnen wij onzen aardappeloogst beginnen.

Grof geschut (van 2½ 's nachts begonnen) langs Dendermonde (besch. van Gr.), en richting N (beschieting van forten van Bornhem, Breendonck, Waalhem, etc.).

Duitsche kanonnen, over Nijverseel (Heyvaert) vervoerd naar Heyzijde.

Vrijdag 2 Oct.

Dezen morgen veel volk te communie.

Geschud in de richting N. en NW.

Het wordt zichtbaar dat de D. kost wat kost langs Dendermonde over de Schelde willen vasten voet nemen, en aan het Belg. leger, in Antw. belegerd, den aftocht willen afsnijden.

Peiren van Merchtem sneuvelt te Breendonck.

Val, na heldhaftige verdediging van het fort van Waelhem.

Rond 12 uren houdt eene D. ambulancietrein stil aan het hof van Wed. Vereertbrugghen te Opw., doch vertrekt dadelijk.

Rond 3 uren, D. artillerie, komende van Heizijde, trekt langs de Wijngaardstraat (Nijvers.) naar Assche of Aalst. Idem in den nacht.

Zaterdag 3 Oct.

Kalme dag te Opw. Wat geschut richting Baesrode en Malderen.

Zondag 4 Oct.

's Nachts (3/4) worden hier door de D. talrijke vluchtelingen overgebracht uit Sint-Gillis en Dendermonde: arme dompelaars. Zij worden in St. Pauluszaal en de gemeenteschool geherbergd en moeten door de Gem. onderhouden worden. 's Nachts wil een D. officier met een slons, te vergeefs, bij Jos. Wynants binnendringen.

's Morgens (alle zondagen gebeurt er iets bijzonders) onder de 1e mis, panique in de kerk, onvrijwillig verwekt door 2 zaalzangers: gevolg van den aanhoudende schrik die tusschen het volk heerscht.

's Middags, aankomst te Opw. van 200 duitschers met troswagens. Logeren aan de statie, de officieren in de villa Wynants.

Aankomst in het pensionaat van een D. veldlazaret: Dr. Brunner (uit Beieren) oberarts, Dr. Finken, een koloniale Dr., etc. met een veertigtal Roodkruismilitairen. Dr. Brunner logeert bij E.H. Pastoor, ander in het pensionaat en op den Cingel.

Dr. Finken beweert dat reeds 4 groote en 2 kleine forten van Antwerpen gevallen waren, hetgeen waar was, - doch niemand kon het gelooven.

Beiersche troepen (2e Rég. Munich) in Mazele. 's Nachts doortocht van D. troepen door het Dorp.

Maandag 5 Oct.

Duitsch lazaret voorgoed in het pensionaat gevestigd: tamelijk hoffelijke lieden. De D. troepen die aan de Statie vernachtten trekken naar de Denderlijn.

Gansch den dag, hevig geschut richting Aalst-Dendermonde-Malderen.

Em. Joostens en Cartuyvels onderscheiden zich te Berlare.

De forten van Kessel en Broechem vallen. Begin van den aftocht van het D. leger uit Antwerpen.

Dezen namiddag, terugkeer, na verre omwegen, van M. Josse Buggenhout, 27 Sept. gevlucht. Hij brengt gazetten en nieuws mede, en vertelt dat een engelsch leger zich rond Gent bevindt.

Dijnsdag 6 Oktober.

's Morgens tracht nogmaals de vijand voor Schoonaarde, over de Schelde te geraken.

Te Opwijck, gansch den dag, grof geschut in schier alle richtingen, Aalst, Dendermonde , Boom. Men voelt dat de D. eene beslissende poging doen. In den namiddag zien wij eene zwarte rookkolom opstijgen, juist in de richting van de Brouwerij Callebaut, van Wieze. Wij vernamen later dat het goudronfabriek van Schoonaarde afgebrand was.

Paul L. in Boom-Statie, die gebombardeerd wordt.

De beschieting van Antwerpen is nakend. Men zet het volk aan te vluchten. De 6e Div. wordt, langs Temsche, naar den linkeroever van de Schelde gestuurd, om de 4e, in den sector Dendermonde te ondersteunen.

Woensdag, 7 Oktober.

Droevige dag in onze geschiedenis: de D. zijn over de Nethe en over de Schelde. Al de forten van Antw. zijn gevallen. Alleen Breendonck en Liezele houden nog... Gansch Antwerpen is op de vlucht. 's Avonds te 11 uren begint het bombardement der stad.

Te Opwijck ook was het een treurige dag: de duitsche officieren kondigen luidruchtig hunne victories aan, en verspreiden bedroevende geruchten nopens Antwerpen en ons vluchtende leger. Door de eenzame straten dwalen lange theorieën van uitgemergelde Dendermondenaars. En in de verte aanhoudend gebulder van kanons, langs Schoonaarde, Breendonck, Willebroeck... overal!

Welke nacht! Hier, te Grembergen (waar de tanten slechts rond 4 uren 's nachts gaan slapen), te Gent (eerste nacht door de kinderen bij vreemden doorgebracht), te Antwerpen! Deus misereatus nostri !...

Donderdag 8 Oct.

Gansch den nacht hevige kanonade richting Breendonck, Antwerpen.

Een trein pontoniers trekt door Opw. naar Dend. met 2 zware kanonnen.

Groote doortocht, die 2 uren duurt, van duitsche troepen en troswagens, naar Aalst.

Breendonck valt. Twee wijken van Antw. in brand. Het Belg. leger ontruimt Antwerpen. De koning en de koningin trekken 's morgens door Zelzate (gezien door Frans De Smedt).

De officieren van het veldlazaret uit het pensionaat schijnen hunne aanstaande bestemming niet te kennen. Gisteren spraken zij van Steenhuffel, nu schijnt het dat ze naar Berlaere (Dend.) gaan.

Aankomst in het pensionaat van ,,les cadeaux de notre empereur'', zoo Finken dien geroofden buit uit Mechelen noemt.

's Avonds organiseren zij ,,une .. fête'' bij M. de Pastoor waarop de heer Burgemeester uitgenodigd wordt. Eene champagneflesch ontploft in den gang van de pastorij. Dank den oberartz neemt de wallebakkerij bijtijds een einde.

Vrijdag, 9 Oktober.

Geschut ver in 't Zuiden (?). 's Middags en 's namiddags idem in de richting Schoonaarde (Quatrecht?).

Het wordt duidelijk dat de D. over de Schelde zitten, dat de val van Antwerpen nakend is en dat het Belg. leger, dat langs Noord Vl. achteruittrekt, ernstig bedreigd wordt. (Inderdaad is deze morgen de ijzeren brug van Antw. in de lucht gevlogen. Het bombardement wordt gestaakt en de D. dringen rond 12 uren in Antw. zonder tegenstand).

Rond 1 ure, vertrek uit het pensionaat, met gezochte mise en scène, van de wagens van het veldlazaret. Al de officieren en de doctoors zijn te peerd, behalve ,,heer Oberartz'' die voorzichtig in de laatste voiture gedoken zit. ,,Il est anxieux'' meent Doct. Fincken. (Zie photographie van de koer vol ambulancewagens en eene van de doctoors en krankendieners van 't Lazaret.)

Zaterdag, 10 Oktober.

Rik van Costers, die met wagen en peerden het veldlazaret moest vergezellen over Dend., vertelt dat die heeren, officieren, dominees, schoolmeesters, - alleen de oberartz bleef voorzichtig in zijne voiture zitten - , in Dendermonde, winkels leegplunderden.

Hij zelf moest te Schoonaarde gesneuvelde D. helpen begraven.

De vluchtelingen van 't Eeksken zijn teruggekeerd na vele wisselvalligheden. Moeder Aerts en Roze komen bij ons, Vader Aerts (Kotsken) bezoeken. Aandoenlijk wederkeeren: allen weenen... En, laatste goed nieuws: ,,Al onze koeien zijn weergevonden''!... roept Roze.

Zondag, 11 Oktober

Er wordt aangeplakt dat de klas van 14 de gemeente niet mag verlaten.

Eenige opwijksche soldaten, uit de forten gevlucht, komen hier aan, en verspreiden aardige geruchten...

Paul ontmoet te Brugge E.H. pastoor van Droeshout, ziek, bewustloos, bijna sprakeloos.

Maandag, 12 Oktober

Groote doortocht van troswagens en troepen te Opw. Verscheidene honderden peerden (een veertigtal in 't pensionaat) moeten hier vernachten. Wagens en kanons dragen het opschrift: ,,Luik, Namen, Maubeuge, Antwerpen''... En vice-versa, zou men er graag willen bijschrijven.

Dijnsdag, 13 Oktober

's Morgens, van 7 tot 8½ uren, lange doortocht van D. troswagens, met trotsche, uitdagende voerlieden. Rond de 200 D. vestigen zich in het Dorp. De militaire bakkerij in het voddenfabriek en in eene naburige weide. 4 peerden in 't pensionaat. Bij ons logeert een officier ritmeister, met eigen hond. Droeve avond!

Woensdag 14 Oktober.

Groot nieuws (doch nogmaals valsch): French met 140.000 engelschen bedreigt het D. leger.

Rond 4 uren namiddag, groote herrewar aan de Mil. Bakkerij: de burgemeester (en Joz. Wynants) wordt naar de bakkerij gebracht en beschuldigd aan de D. valsche inlichtingen gegeven te hebben over het water van de bakkerij.

Paul verlaat Oostende met den laatste belg. trein.

Donderdag 15 Oktober.

Veel treinen, troswagens, enz. door het Dorp.

Terugkeer van Frans Van Molhem (sedert half Sept. weg) en andere Opw. vluchtelingern. Hij brengt ons goed nieuws van de familie van Sint-Pauwels.

Ik bezoek, voor de eerste maal, de puinen van het afgebrande Eeksken, van het met bommen beschoten huis Van Neyghem-Simons, en het graf van 3 gesneuvelde Belgen. Ik doe er bloemen op planten.

Tegen avond, bezoek van Marie Baeckens, die het tot Brussel gewaagd heeft. Zij overhandigt ons het portret van Benedictus XV, dat wij nog niet gezien hadden. Men vertelt in Brussel, dat het Belg. Bestuur zich in het eiland Jersey bevindt, en dat dit eiland door Engeland aan België geschonken is...

De D. bezetten Oostende en Zeebrugge.

Frans De Smedt zit in Overslag, bij'nen pastoor, de families Segers en Cooreman in Aardenburg. E.H. Walgrave in Heyst, Fern. Wynants in Blankenberge, Joz. Semal in Zelzate en Jos De Smedt te G... (Holland).

Vrijdag 16 Oktober.

Doortocht van vluchtelingen uit Mechelen en omstreken die naar hunnen verwoesten tehuis terugkeren.

De groote D. automobiles gaan tot boven Gent, en keeren 's nachts naar Opw. terug.

Paul 's morgens in Duinkerken, 's avonds in Calais.

Begin van den grooten veldslag aan de Yzer.

Zaterdag 17 October 1914.

D. affiche aangaande de duiven.

Een D. doctor bezoekt eindelijk onzen zieke, die hier nog 8 dagen moet verblijven.

Terugkeer van Marie De Smedt.

Allerhande nieuws in omloop. De frontlijn zou loopen langs Bouillon, Thuillies, Valenciennes, Ypres ?!

De ritmeester (personage obséquieux) vertrekt.

Joseph Rubbens ontmoet pastoor Droesh. te Aardenburg. 'S namiddags doet Jozeph en de kinderen met pastoor van Dr. en zijn broer eene wandeling per koets naar Oostburg en Sluis.

Zondag 18 October.

Kalme dag. Veel voorbijtrekkende vluchtelingen en een 15-tal duitschers in de hoogmis.

Duitschers uit Merchtem (opgeleid door zoon Alf. Saerens) plunderen te Dendermonde.

Kanongebulder in het verre Westen. De engelsche vloot beschiet de D. kustbatteries.

De D. gaan te Opw. op jacht, schieten reebokken (Buggenhoutbos), enz. en maken wijnsoep voor de troep.

Paul vergezelt 's avonds een trein uit Veurne naar Calais met 130 gekwetsten.

Maandag 19 October.

Vluchtelingen van Hever, die in Waereghem verbleven, landen hier aan, uitgeput... Een 40-tal houden stil in 't pensionaat , en eten al wat er is. Tusschen hen, eene pasgeboren, stervende tweeling!

De ritmeester, met zijne bakkers en zijne 12 ovens vertrekt per trein naar Brussel.

De wijn van Fransken De Smedt wordt weggehaald (zoon Saerens met D.): onderwege uitdeeling van flesschen aan wie wil.

Eerste bezoek Directeur van Merchtem.

Ver geschut Z.W.

Dynsdag 20 October.

De pastoor van Schiplaeken, aan het hoofd zijner parochianen, trekt door Opwyck, komende van Waereghem.

E.H. Alf. De Smedt, hier aangekomen per velo, brengt nieuws over den val van Antwerpen.

Zoon Saerens krijgt van de D. een nieuw gareel, voor bewezen diensten.

Ver geschut Z.W. Overigs alles kalm.

Woensdag 21 Oct.

Nog altijd terugkerende vluchtelingen.

Met E.H. Van Bavel (in burger) en Joseph naar Molhem. Op de kassei wijnfleschkoppen van daags te voren.

Terugkeer van Frans De Smedt. Wij vernamen dat de kinderen in Aardenburg verblijven.

Ver geschut Z.W. Paul in Hazebroeck, bij Raeymakers schrijft naar ons.

Donderdag 22 october.

Doortocht van vluchtelingen. Uiterst droevig! Ver geschut.

Vrijdag 23 October.

Vertrek per rijtuig van Gust. Radlag, thans genezen, vertrekt met Jan en Pauline. De arme jongen zou hier willen blijven hebben.

'S middags, bezoek van vader Daese, die nu eerst verneemt dat zijn zoon 29 Sept. hier gestorven is. Droevige stond!

Doortocht van huzaren.

Begin van den grooten slag aan den Yzer.

Zaterdag 24 Oct.

Hulanen eischen haver, hooi en meel op bij de boeren. Ver geschut.

Zondag 25 October.

Duitsche troepen in Assche. 'S Avonds dansen zoeklichten van uit Brussel over de velden.

Maandag 26 0ctober.

'S Avonds brengt Em. De Block nieuws uit Grembergen: de kinderen verblijven altijd in aardenburg met Madame de Neren. Volgens pastoor van Droeshout zou verteld hebben zit Paul achter de engelsche lijn (?).

Geen geschut te hooren.

Weinig opbeurend nieuws: al wat deze laatste dagen verteld werd over fransche vorderingen is valsch.

Dynsdag, 27 October.

'S morgens, een vlieger boven het Dorp.

Marie, Marie Borg. en Constant naar Grembergen.

Woensdag, 28 oktober.

'S namiddags ga ik met E.H. Van Bavel (in civiel) naar Molhem. E.H. Deken rectifieert veel in deze laatste tijden lichtzinnig verspreid nieuws.

Geschut in het Westen.

Donderdag 29 October.

Twee zware ontploffingen rond Dendermonde.

Zeer ver geschut den ganschen dag (idem de volgende dagen). De aanval der D. aan den Yzer herneemt tot 31 October.

Zondag, 1 November.

Droeve Allerheiligendag!

Maandag 2 November.

Na de hoogmis vertrek ik met Julienne naar Gr. langs Eeksken, Baasrode, Castel (dijk). Op vele huizen in de Mandekensstraat leest men duitsche opschriften in 't Duitsch: Güte leute. De molens van gindsche streek staan nog recht.

Terugkeer met Agnès langs Dendermonde.

De muur in den kelder achter welke eenige kostbare voorwerpen verborgen werden uitgeslagen. 'S Avonds onverwachts hebben wij weer electrisch licht.

Zeer grof geschut Z.W.

Dynsdag 3 November.

Terugkeer van E.H. Walgrave.

Woensdag 4 November.

Léon, die van zin is met andere Scheutisten, naar Holland te trekken, gaat met Mama, een bezoek van afscheid brengen te Gr.

Donderdag 5 november.

Jaarlijksche rondgang van S. Vinc. ge. De Conferencie is thans zeer bedrijvig. Talrijke huishoudens worden ondersteund en wekelijks bezocht. Nooit toonden onze leden zooveel iever. Schier geene afwezigheden op de wekelijksche vergaderingen. 's Avonds, terugkeer van E.H. Pastoor van Droeshout.

Vrijdag, 6 november.

Terugkeer van Mme. De Smedt-Neirinckx met Joseph.

Eerste vertrek van Léon L. naar Scheut (Holland).

Zaterdag 7 november.

Terugkomst 's avonds van Léon met een ander scheutist. Zij kunnen niet weg langs Antwerpen en zullen den overtocht wagen langs Sint-Pauwels.

Maandag 9 november.

Heropening der lagere scholen.

Begrafenis te Merchtem van Sergeant Peiren, te Breendonck den 2de October gesneuveld.

Vertrek van Léon ( met Marie) over Baasrode, Gr., Sint-Pauwels.

Treinen gekwetsten, sedert verscheidene dagen, rijden hier voorbij, -ook de volgende dagen.

Donderdag 12 November.

Naar Assche: Nationaal Kom. voor Voeding en Steun (gewestelijk Komiteit). Ik aanveerd het voorzitterschap van dat Kom. niet (mij door Fil. Goossens aangeboden) en stel voor Jos. De Donder.

Gesprek met Koster Vertommen aangaande zijnen zoon te Namen doodelijk gekwetst.

Een honderdtal D. doen in Opw. huiszoekingen achter wapens.

Zondag 15 November.

Te Deum en Brabançonne na de hoogmis.

Dynsdag 17 November.

Heropening van de Philosophische sectie te Mechelen.

Vertrek van Constant L.

Vrijdag 20 November.

Gisteren sneeuw, heden vorst.

Een dertigtal landwehrmannen (uit Mülheim a/Ruhr) in het pensionaat.

Mits bijzondere pas, kan men per ijzeren weg naar Br. en Gent rijden.

Zondag 22 November.

Vorst, de pomp vervrozen.

De Duitschse landwehrmannen verlaten het Gesticht met bedreigingen en nemen 6 matrassen met toebehoren mede. De commandant belooft ze later terug te brengen ?.. Lasterpraat van enkele geburen...

Nieuws van Paul uit Hazebroeck (brief van 21 Oct.).

Dynsdag 24 November.

De D. halen nog 8 bedstoelen en verscheidene matrassen uit het gesticht.

Donderdag 26 November.

Lijkdienst te Assche van Albert Vertommen (+ 28 Aug.).

Zaterdag 28 November.

Gisteren, laat in den avond, bedreigingen met revolver tegen Jos. Wijnants, door eenen D. die carbure eischt.

Nieuwe vergadering te Assche van het Regionaal Komiteit.

Brief van Léon (uit Holland).

Woensdag 2 December.

Nogmaals 46 D. in 't pensionaat. Nieuwe roof van beddegerief.

Donderdag 3 December.

Wij vernemen dat Paul L. Ch. Rubbens ontmoet heeft die hem mededeelde dat Louis De Pauw van Opwyck aan den Yzer gekwetst werd.

Paul is nu gehecht aan den ,,train sanitaire''.

Maandag 7 December.

D. vragen nogmaals naar bedden, tafels, banken uit het pensionaat. Ze zullen alles terugbrengen, zeggen zij?

Dynsdag 8 December (O.L.V. dag)

Duitsche jagers te peerd, prachtig uitgedost, legeren in het Dorp.

goed nieuws van AL. De Smedt en L. Geeurickx.

Woensdag 9 December.

De hier legerende landsturmers verlaten stillekens aan het Dorp.

Donderdag 10 December.

Boeten hier en daar opgelegd aan burgemeesters en gemeenten.

Duivenkoten moeten toegezegeld worden. Zoo eene duif sterft, moet de geringde poot binnengebracht worden!

Maandag 14 December.

De bezetting van Opw. versterkt door 4 hulanen, gelast met het opzoeken van houtdieven.

Woensdag 16 December.

Ik ga met Constance naar Gr. om morgen Agnès mee te brengen.

Men doet in Dendermonde de gevels vallen die dreigen in te storten.

Sedert eenige dagen, weeral ver geschut Z.W., soms zware ontploffingen.

Zaterdag 19 December.

Eerste zitting sinds den oorlog van den Provincieraad (60 man aanwezig). Doodsche zitting. Veel angstvolle, vermagerde gezichten.

Vrijdag, 25 december 1914.

Droeve Kerstdag! De D. feesten op de villa Fern. Wynants. Groote diner voor de officiers. Kerstboom... Wij houden, na het Lof, in onze arme Vincentiuszaal, eene algemeene vergadering en geven verslag over onze werkzaamheden gedurende dit jaar, 1914, zoo vreedzaam begonnen en dat op zoo tragische wijze moet eindigen. Dit verslag, naar het welk wij verwijzen, is ook eene bladzijde uit de plaatselijke geschiedenis van deze droeve oorlogsjaren...

Ten slotte brengt de vergadering eene openbare hulde van liefde en getrouwheid aan den nieuw gekozen Paus Benedictus XV. en aan onzen beminden Koning Albert.

N.v.d.r.

In zijn dagboek brengt Louis Lindemans hier de volledige tekst van zijn toespraak, die hij deed als voorzitter van het plaatselijk Sint-Vincentiusgenootschap.

De tekst van dit jaarverslag waarover hij hierboven spreekt, zal overgenomen worden op een andere pagina.

Diep ontroerd, ingetogen, verlaat de menigte de zaal, terwijl de D., rond hunnen kerstboom, met dronken stemmen, hunnen keizer toejuichen, en in de verte het kanon immer voortdondert!

Paul schrijft ons heden. Zie ook zekere brief van Louis Van Bever over dezen Kerstnacht.

Zaterdag 26 December (2e Kerstdag).

Rond 71/2, doortocht in de richting N.Z. van eenen bestuurbaren ballon.

Zondag 27 December.

Wij gaan, volgens jaarlijksche gewoonte, naar Grembergen.

Duitsch gastmaal op de villa Fernand. 'S Avonds worden de kinderen verzocht rond den D. kerstboom te komen zingen: zij zingen wel met volle borst ,,De Vlaamsche Leeuw''.

Maandag 28 December.

Wij ontvangen te Assche, op zitting van het Voedingskomiteit, een amerikaansche afgeveerdigde met baron de Staenhacht(?).

Dynsdag 29 December.

Talrijke volledige mans- en vrouwkostumen worden ons, wegens America, gezonden voor de afgebranden van 't Eeksken. Wij photographieren Louis Aerts, in zijn amerikaansch kostuum.

Woensdag 30 December.

Opeisching van haver en strooi bij de boeren.

Aankomst van Constant uit Mechelen: hij brengt een pak brieven van Z.Em. Cardinaal Mercier, aan de priesters der dekenij te overhandigen. Die brief, zichtbaar aan de Belgen gericht, zal niet weinig opschudding verwekken, niet alleen hier, maar in de gansche beschaafde wereld.

Donderdag 31 December (Sint Sylvester).

Onze eerweerde vriend, Frans Drijvers, sterft. R.I.P.

Terugkeer, uit Engeland, van juffrouw Marguerite De Smedt.

Opwyck steeds bezet door de landsturmers van Mülheim a/Ruhr.

Lees verder: http://www.heemkringopwijk.be/fr/dagboe ... 718-ll.htm
Who dares wines.
Avatar gebruiker
Typhoon
Adjudant-chef
Adjudant-chef
 
Berichten: 115
Geregistreerd: 31 mei 2008, 19:44

Keer terug naar België

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers. en 1 gast

cron