Charkov, Mansteins meesterzet.

Alles over Wereldoorlog 2.

Moderators: Messalina, Tandorini

Charkov, Mansteins meesterzet.

Berichtdoor Tandorini » 09 apr 2012, 15:07

Terwijl de laatste overlevenden van het Duitse Zesde Leger probeerden stand te houden in de ruïnes van Stalingrad, stond het Rode Leger klaar om van alle kanten aan te vallen en de genadeslag toe te dienen.

Tanks van de 1e SS Panzer-Division Leibstandarte SS Adolf Hitler staan klaar om Charkov binnen te rukken, maart 1943.

De vernietiging van het Duitse Zesde Leger in de ijzige hel van Stalingrad in januari en februari 1943 werd gevolgd door een ambitieus sovjetoffensief om de Duitsers op alle fronten terug te drijven. In sommige opzichten was het een herhaling van het winteroffensief van een jaar eerder: een multi-frontaanval zonder duidelijke strategische oogmerken. Bij het formuleren van zijn plannen had Stalin het vermogen van het Rode Leger overschat en de Duitse veerkracht onderschat.
Het Russische offensief zou beginnen met een massaal offensief in de Oekraïne. Drie fronten (Voronesj, Zuidwest en Zuid) waren erbij betrokken. Het eerste had Charkov, Koersk en Oboyan tot doel. Het Zuidwestfront van generaal Nikolai Vatutin moest om de Duitse troepen heen worden getrokken in de Donbas en ze tegen de Zee van Azov klem zetten. Intussen zou het Zuidfront langs de kust naar het westen in de richting van Mariupol trekken.

Vierde stad.
Het Zuidwestfront opende het offensief op 29 januari 1943 met vier legers en een 'Frontmobiele groep' onder luitenant-generaal M.M. Popov. Zijn strijdmacht rukte onstuitbaar op. Op 2 februari, toen het Voronesj-front aan de aanval naar het noorden begon, was het Derde Gardetankleger al over de Donjets ten oosten van Vorosjilovgrad. Generaal F.I. Golikovs Voronesjfront boekte soortgelijke successen. Diens flanklegers (40e, 69e en 3e tankleger) trokken op over de lijn Koersk-Belgograd-Charkov.
Charkov was de vierde stad van de Sovjet-Unie en een vitaal doel. De snelheid van de Russische opmars naar Charkov dreigde het II SS Panzer Corps en Legerdetachement Lanz te isoleren en de communicatie tussen Legergroep Midden en de zuidelijke Duitse eenheden door te snijden.

Gapend gat.
Op 15 februari ontruimde het II SS Panzer Corps de stad om omsingeling te voorkomen. Daarmee viel een gapend gat van 160 km in de Duitse linie.
Het Rode Leger was er nu veel aan gelegen om de oversteekplaatsen van de Dnjepr bij Zaporozje te pakken te krijgen om daarmee de Duitse bevoorrading van Legergroep Don af te snijden. Vatutin en Golikov vonden het een prachtig idee, terwijl de Duitse bevelhebbers zich vertwijfeld afvroegen of er ooit een einde zou komen aan de Russische hordes.
Maar voor de Russische troepen op de grond was het tempo moordend. De snelle opmars had veel Sovjetformaties uitgeput en sommige divisies telden slechts enkele duizenden mannen. De helft van de tanksterkte van het Zuidwest-front was uitgeschakeld ten gevolg van gevechtsschade of (vooral) slijtage. De beslissing werd echter genomen om het offensief voort te zetten. De voorjaarsdooi zou snel inzetten en de operaties tot stilstand brengen omdat de bevroren grond dan in modderpoelen zou veranderen.


Door de Duitse Luftwaffe uitgeschakelde Russische vrachtwagens bij hun oversteek van de Dnjepr.

Grond prijsgeven.
Het viel de uitgeputte Russische troepen misschien niet op terwijl ze naar het westen trokken en steeds fellere Duitse tegenstand ondervonden, maar hun vijanden gaven uit eigen wil grond prijs. Veldmaarschalk Erich von Manstein overtuigde Hitler ervan dat een koppig vasthouden aan tactieken uit de Eerste Wereldoorlog zijn manschappen zou veroordelen tot een tweede Stalingrad. Door grond in te ruilen voor tijd, kon hij een tegenaanval opzetten, waarmee het grootste deel van het verloren terrein zou worden heroverd en de oprukkende Russische troepen zouden worden vernietigd.

Doorbraak.
De Russische commandanten werden op hun wenken bediend door hun inlichtingenofficieren. Verkenningsvliegtuigen signaleerden grote concentraties Duitse tanks rond Krasnograd en grote troepenbewegingen nabij Dnjepropetrovsk. Helaas geloofden de Russen zo vast dat de Duitsers massaal op de vlucht waren, dat ze het versleten voor achterhoedebewegingen.
Von Manstein sloeg toe op 20 februari. SS tanktroepen vielen vanuit Krasnograd aan en het XL Panzer Corps trok ijlings naar het noorden om Popovs 'Mobiele' groep van vier korpsen aan te vallen, die maar over 25 tanks beschikte. Gedurende enkele dagen kregen de sovjettroepen bevel om hun offensief voort te zetten, tot de grimmige realiteit van hun positie doordrong tot de legertop. Zelfs toen kregen veel eenheden geen instructie om terug te vallen en werden omsingeld door de Duitsers. Tegen het einde van de maand hadden de troepen van Von Manstein tot aan de Donjets weten door te breken.


De herovering van Charkov in maart 1943. Het II SS Panzer Corps heeft de belangrijke stad Charkov op 15 februari ontruimd om omsingeling te voorkomen, een maand later was de stad weer in Duitse handen. Duitse SS-troepen in dikke winterkleding trekken het stadscentrum binnen.

Terug naar de sneeuw.
Het vlakke winterlandschap was ideaal voor een tankoffensief en maakte de terugtrekkende Russen uiterst kwetsbaar. De sovjetcolonnes waren vanaf 20 km te zien en waren een gemakkelijke prooi voor de Duitse artillerie. Omdat veel Russische tanks geen munitie of brandstof aan boord hadden, konden de Russen geen tankaanvallen weerstaan. Veel eenheden raakten in paniek en sloegen in het wilde weg op de vlucht. Charkov werd heroverd op 15 maart en het front werd in het voorjaar gestabiliseerd toen de dooi inzette en een eind aan de verplaatsingen maakte.
Von Mansteins tegenaanval geldt nog steeds als een modelvoorbeeld van defensieve gemotoriseerde oorlogvoering. De Duitsers probeerden de Russische stoomwals niet te weerstaan, maar trokken zich snel terug tot ze voldoende materieel en manschappen konden concentreren voor een tegenaanval en hun vijanden hun aanvoerlijnen hadden overbelast. Toen de tegenaanval werd afgekondigd, werden tankcommandanten niet beperkt door strakke richtlijnen vanuit het achterland, maar waren vrij om hun Fingerspitzengefühl te benutten. Door vermetel gebruik te maken van het geboden initiatief, konden de Duitse troepen snel inspelen op de veranderende omstandigheden en de grotere maar loggere Russische formaties aftroeven in beweeglijkheid. Von Manstein was voldoende overtuigd van het succes om de zomercampagne een paar dagen voor het begin van de tegenaanval te plannen. Zo begon de Slag bij Koersk al vorm te krijgen.
NEC JACTANTIA NEC METU ("zonder woorden, zonder vrees")

Avatar:De Siciliaanse vlag,oorspronkelijk uit 1282,de triskelion (trinacria) in het midden,is van oorsprong een oud Keltisch zonnesymbool.


Avatar gebruiker
Tandorini
Generaal
Generaal
 
Berichten: 2759
Geregistreerd: 30 mei 2008, 23:18

Keer terug naar 1940-1945.

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers. en 1 gast

cron