Oorlogsdagboek na 100 jaar van onder het stof gehaald

Alles over Wereldoorlog 1 in België.

Moderators: Messalina, Tandorini

Oorlogsdagboek na 100 jaar van onder het stof gehaald

Berichtdoor Tandorini » 02 feb 2014, 13:32

SINT-LIEVENS-HOUTEM - Op de zolder van de Houtemse familie Tavernier is een uniek dagboek opgedoken uit de Eerste Wereldoorlog. Onderwijzeres Rachel Van Gijsegem, 29 jaar in 1914, tekendedag na dag oorlogservaringen op. ‘Een historisch document van grote waarde’, zegt archivaris Jan Mertens.

Bijna een eeuw lang lag het oorlogsdagboek van Rachelle Van Gijsegem uit het oog verloren in een stoffige kist op de zolder van haar vroegere woonhuis, tot haar nakomelingen een bundeltje ontdekten van 150 dubbele blaadjes die met (kleur)potlood werden geschreven. De familie heeft liever geen persaandacht maar stelde wel een gedigitaliseerde kopie ter beschikking van het Houtemse archief en de cultuurraad in de hoop dat de getuigenis bewaard blijft voor het nageslacht. De Houtemse cultuurraad wil nu rond het dagboek een theaterstuk maken ter gelegenheid van de herdenking van WOI.

Rachel Van Gijsegem werd in 1885 geboren in Letterhoutem, was decennia lang onderwijzeres van de eerste graad in de toenmalige gemeenteschool op de Houtemse Paardenmarkt. Zij was de dochter van schoolhoofd Prosper van Gijsegem van de Letterhoutemse gemeenteschool en van naaldwerklerares Philomena. Rachel woonde bij haar moeder in de Houtemse Polbroek en was verloofd met haar dorpsgenoot Arthur Tavernier die tijdens de oorlog tewerkgesteld was achter het IJzerfront in Frankrijk, waar het Belgisch gouvernement zich had teruggetrokken.

Vanuit haar ouderlijk huis hield Rachel gedurende de vier oorlogsjaren nauwgezet een dagboek met haar ervaringen uit die woelige periode. De toon is patriottisch maar de feiten zijn accuraat weergegeven. ‘Uit een van haar zakboekjes blijkt dat ze het dagboek bijhield met het oog op het jaarlijkse conferentiewerk voor onderwijzeressen’, zegt een van haar kleinkinderen. ‘Ongetwijfeld bevat haar dagboek daardoor vooral zo weinig persoonlijke en familiale details. Wij hebben haar altijd gekend als een plichtbewuste, strenge en rechtvaardige onderwijzeres. Zij was liberaal en sociaal betrokken. Als grootmoeder hebben wij haar ouder en zachter gekend, tot haar dood in 1975.’

Lange rijen vluchtelingen

Van 20 augustus 1914 tot zondag 15 december 1918 houdt Rachel dag per dag de feiten bij. Van de aanloop tot de wereldoorlog met allerlei geruchten tot even later de rauwe werkelijkheid. ‘De aandoenlijke verhalen welke vluchtelingen over oorlogstonelen verspreiden, brengen nog meer angst en schrik onder de bevolking van de gemeente’, schrijft ze op 3 september 1914.

De komst van de Duitsers in Sint-Lievens-Houtem, het opeisingen van werkkrachten — slavenhandel noemde ze dat — en van materieel en voedsel. Ze beschrijft de rol van toenmalig burgemeester Joseph Verbruggen, de lange rijen vluchtelingen, boeren die woekerprijzen vroegen voor het voedsel, de hongersnood bij de gewone man, scholen die werden gesloten bij gebrek aan kolen, de toenmalige pastoor die van de oorlogssituatie misbruik maakte om alle onderwijs dat niet katholiek was te verketteren.

Rachel houdt de prijzen bij van levensnoodzakelijke voedingsmiddelen en van petrol die nodig was voor de verlichting. Ze beschrijft de neergang van de Houtemse jaarmarkt gang doordat geen boer paarden of koeien durfde aan te beiden uit schrik dat ze aangeslagen zouden worden door de Duitsers. ‘Jaarmarktdag! Wat een verschil met vorige jaren. Met schoone paarden waagt men zich niet op weg.’

Verdriet van dorpsgenoten

De oorlogsinformatie van buiten de regio haalt ze uit gesprekken met vluchtelingen, uit zeldzame Gentse dagbladen waaronder Het Volk en uit berichten van haar verloofde achter het IJzerfront. Ze beschrijft de ellende van de Belgische soldaten en van de Duitse en ze leeft mee met het verdriet van dorpsgenoten die geliefde verloren. Dat verdriet overtreft de vreugde na de wapenstilstand van 1918.


NEC JACTANTIA NEC METU ("zonder woorden, zonder vrees")

Avatar:De Siciliaanse vlag,oorspronkelijk uit 1282,de triskelion (trinacria) in het midden,is van oorsprong een oud Keltisch zonnesymbool.


Avatar gebruiker
Tandorini
Generaal
Generaal
 
Berichten: 2759
Geregistreerd: 30 mei 2008, 23:18

Keer terug naar Wereldoorlog 1 in België.

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers. en 1 gast

cron